Hip-hop stracił jedną z kobiet, które przecierały szlaki dla kolejnych pokoleń raperek. MC Sparky D, ikona słynnych Roxanne Wars i jedna z pierwszych uznanych battle MC w historii, zmarła w wieku 61 lat.

Hip-hop żegna jedną z pierwszych królowych battle rapu

Informację o śmierci MC Sparky D, a właściwie Doreen C. Broadnax, przekazał serwis Okayplayer. Raperka pochodziła z Brownsville na Brooklynie i już w połowie lat 80. zapisała się w historii jako jedna z najważniejszych kobiet na amerykańskiej scenie hip-hopowej.

To właśnie ona pomogła przełamać bariery, z którymi mierzyły się raperki na początku, stając się jedną z najbardziej rozpoznawalnych twarzy legendarnego konfliktu znanego jako Roxanne Wars.

Roxanne Wars wyniosły ją do rapowej elity

Zanim rozpoczęła solową karierę, Sparky D nagrywała z kobiecą ekipą The Playgirls. Przełom nastąpił w 1985 roku, kiedy wypuściła numer „Sparky’s Turn (Roxanne You’re Through)”. Był to diss skierowany do Roxanne Shanté, która wcześniej zdobyła ogromny rozgłos za sprawą utworu „Roxanne’s Revenge”, będącego odpowiedzią na „Roxanne Roxanne” grupy UTFO.

Lawina nagrań nawiązujących do tej historii przeszła do historii jako Roxanne Wars i do dziś jest uznawana za jeden z najważniejszych rozdziałów w dziejach battle rapu.

Co ciekawe, mimo muzycznej rywalizacji Sparky D i Roxanne Shanté występowały później razem na koncertach. Podczas wspólnych show zakładały rękawice bokserskie, podkreślając klimat swojej rywalizacji. W 1985 roku nagrały także wspólny utwór „Round 1”, który nawiązywał do ich głośnego konfliktu.

Zostawiła po sobie ważny dorobek

W kolejnych latach MC Sparky D nagrała między innymi utwór „He’s My DJ” z Kool DJ Red Alertem, a w 1988 roku wydała swój debiutancki album „This Is Sparky D’s World”. Dzięki tym wydawnictwom ugruntowała swoją pozycję jako jedna z pierwszych cenionych battle raperek w historii.

Środowisko hip-hopowe oddaje hołd

Po informacji o śmierci artystki media społecznościowe zalały wpisy od ludzi związanych z kulturą hip-hop. Wśród nich znalazł się DJ Premier.

– Jedna z pierwszych kobiet w battle rapie reprezentujących Brownsville na Brooklynie w Nowym Jorku. Od razu zostałem jej fanem, gdy walczyła z @imroxanneshante na początku lat 80. i od pierwszego dnia kupowałem jej płyty.

Producent dodał również:

– Jej bezkompromisowy głos i sposób nawijania sprawiały, że od razu było wiadomo, z kim ma się do czynienia. Mam szczęście, że mogłem ją poznać. Cieszę się też, że razem z @nas mogliśmy oddać jej hołd w naszym nowym utworze 'BOUQUET’.

Hołd zmarłej raperce złożyła również MC Sha-Rock.

– Świat HIP-HOPU poniósł ogromną stratę. Spoczywaj w pokoju, nasza siostro Doreen Broadnax, znana jako 'Sparky D’.

Po rapie wybrała inną drogę

Po zakończeniu najbardziej intensywnego etapu kariery Broadnax zmieniła swoje życie. Pokonała uzależnienie od narkotyków, a po przeprowadzce do Atlanty w 2004 roku poświęciła się działalności religijnej.

Założyła Treasure Ministries, zaczęła tworzyć gospel rap i w 2007 roku otrzymała Gospel Choice Award za utwór „This Is for the Church”. Choć obrała zupełnie inny kierunek niż wcześniej, dla fanów hip-hopu na zawsze pozostanie jedną z kobiet, które wywalczyły swoje miejsce w historii rapu.

Bilety na różne wydarzenia hip hop znajdziesz u naszych przyjaciół

Lupe Fiasco zaskoczył swoją nową opinią. Na jego celowniku znalazł się Nas, o którym raper wypowiedział się w sposób, którego wielu fanów kompletnie się nie spodziewało.

Podczas rozmowy w programie Culture United prowadzonym przez Justina Hunte’a, znanego jako The Company Man, Lupe został zapytany, czy Nas powinien być uznawany za jednego z najwybitniejszych tekściarzy w historii rapu, mimo że nie kojarzy się przede wszystkim z punchline’ami. Prowadzący zwrócił uwagę, że liryka to nie tylko błyskotliwe linijki, ale również storytelling, obrazowość i inne środki literackie.

Lupe: „Nie umieściłbym go wysoko”

Lupe przyznał, że rozumie takie podejście, jednak sam ocenia ten aspekt w nieco inny sposób. Według niego sytuacja wygląda inaczej, gdy analizuje się wyłącznie same wersy, całkowicie odrywając je od muzyki.

– Dla mnie, jeśli usuniesz bit, usuniesz wszystko inne i zostaną tylko słowa, a potem wrzucisz Nasa na listę ludzi, którzy po prostu rapują, a to naprawdę ogromna grupa, licząca setki i tysiące raperów, to nie byłby wysoko. Ja nie umieściłbym go wysoko. To nie znaczy, że nie jesteśmy lirykami w naszym świecie, ale kiedy oceniasz wyłącznie ten element, wielu artystów nie zajmuje wysokich miejsc.

To nie atak na Nasa

Raper podkreślił, że jego słowa nie miały umniejszać pozycji autora Illmatic. Chodziło wyłącznie o to, że przy porównywaniu wszystkich MC’s z całej historii hip-hopu, także tych mniej znanych, konkurencja staje się znacznie większa niż wtedy, gdy zestawia się wyłącznie największe gwiazdy gatunku.

Zdaniem Lupe taka perspektywa sprawia, że nawet legendy rapu nie muszą automatycznie trafiać na sam szczyt rankingów opartych wyłącznie na analizie tekstów.

Lupe odpowiada też na temat Kendricka Lamara

W trakcie wywiadu wrócił również temat Kendricka Lamara. W ostatnich tygodniach w sieci pojawiały się opinie, że Lupe wyjątkowo często komentuje poczynania rapera z Compton.

Artysta nie zgodził się z takim odbiorem sytuacji. Wyjaśnił, że nie porusza nazwiska Kendricka z własnej inicjatywy. Jak zaznaczył, odpowiada jedynie na pytania, które regularnie słyszy podczas kolejnych wywiadów.

Bilety na różne wydarzenia hip hop znajdziesz u naszych przyjaciół

Sokół musi się mierzyć z chyba największym kryzysem wizerunkowym w karierze. Wystarczy pobieżne spojrzenie na komentarze słuchaczy w sieci, żeby zauważyć, że taktyka polegająca na próbie przeczekania nie zadziałała. Fani rapu coraz część uzewnętrzniają również swoje oczekiwania wobec Tedego.

Sokołowi trzeba uczciwie oddać, że przez wiele lat udawało mu się naginać przykazania kultury rapowej do swoich potrzeb, a mimo to zachował wysoką pozycję na scenie. Twórca Prosto konsekwentnie unikał jakichkolwiek reakcji na zaczepki kolegów z branży i wręcz pogardliwie wypowiadał się o beefach, zapominając najwyraźniej, że to fundament tego gatunku.

– Myślę, że beefy są potrzebne ludziom, którzy potrzebują na siebie zwrócić uwagę i muszą udowodnić swoją wyższość nad drugą osobą. Nawet jeśli mnie ktoś drażni albo mam z niego grubą bekę, to po co ja mam tracić swój cenny czas? – powiedział Sokół. – Ja mogę zrobić sobie ironiczne wstawki, komentując zastaną rzeczywistość, bo to bardziej o to chodzi, a nie pastwić nad jakimś bidulką z imienia i nazwiska. Po co? Poza tym w późniejszym okresie wymaga to czasu, poświęcenia. Mnie to w ogóle nie bawi – przekazał w 2023 roku w Czwórce u Numer Raza.

Nie trzeba zbyt bogatej wyobraźni, żeby domyślić się feedbacku w sieci, gdyby Narrator powtórzył te słowa dziś. Sokół ciągle gra na przeczekanie, licząc, iż to właśnie czas okaże się jego największym sprzymierzeńcem. Swoje zdanie wyrazili natomiast fani rapu i pod postem z występu SKOK’u na Facebooku Popkillera najchętniej lajkowanym komentarzem był ten skierowany wobec Tedego.

– Sokół powinien dostać beef na mordę od Tedego za te wszystkie lata farmazoniarstwa – napisał jeden ze słuchaczy, zbierając ponad 100 lajków pod postem.

Bilety na różne wydarzenia hip hop znajdziesz u naszych przyjaciół

Sokół stał się niekwestionowanym liderem pod względem raperskiego rozgłosu w sieci w ostatnich tygodniach. Co prawda nie z tej strony, z której by sobie tego życzył, ale Narrator najwyraźniej nie przejmuje się krytyką, jak również zaczepką Tedego, czego dowodem jest zdjęcie zrobione na scenie Openera.

Sokół musi się liczyć z tym, że każdy jego występ w najbliższym czasie będzie wywoływał szczególne zainteresowanie słuchaczy. Na Narratorze ciąży większa presja, jednak przynajmniej na pierwszy rzut oka nie zjadła go ona w ten weekend w Gdyni, gdzie wystąpił ze swoją solową twórczością. Jako hajpmen wspierał go Koras i w formie ciekawostki można dodać, że reprezentant Zipery polubił nagranie Tedego o aferze prompterowej.

Symboliczny wymiar ma zdjęcie dodane na socialach Narratora po występie, gdzie wypatruje w siną dal. Czy chciał się w ten sposób odnieść do niegramotnej akcji z okularami w Gdańsku, a może próbował przekazać, że nie dostrzegł zaczepki Tedego i krytycznego feedbacku?

Komentarze pod występem są bardzo zróżnicowane. Od propsów po totalny hejt, związany z prompterową akcją w Gdańsku.

Sokół

9 lipca 2026, 15:00

Rap Stacja Festiwal 2026 SCKiW Sława, Sława

od 490.00 zł

Kup na

Eminem przegrał spór o znak towarowy z australijską marką Swim Shady. Sąd uznał, że część jego znaków „Shady” nie była wykorzystywana na tamtejszym rynku w odpowiednich kategoriach produktów.

Legenda rapu może jeszcze złożyć odwołanie, ale na ten moment zwycięzcą batalii jest firma z Sydney produkująca akcesoria plażowe.

Australijska marka wygrała z Eminemem

Niecodzienny spór o nazwę zakończył się nie po myśli autora „The Real Slim Shady”. Australijski Urząd Znaków Towarowych przyznał rację marce Swim Shady, założonej przez Jeremy’ego Scotta i Elizabeth Afrakoff. W efekcie znaki „Shady” oraz „Shady Limited” utraciły w Australii ochronę w kategoriach związanych m.in. z odzieżą, obuwiem, torbami i wyrobami skórzanymi.

Decyzja zacznie obowiązywać 1 sierpnia. Eminem ma jednak czas do 22 lipca, aby złożyć odwołanie. Warto dodać, że prawa do oznaczenia „Shady” nadal obowiązują w Australii w innych kategoriach, między innymi dotyczących muzyki i elektroniki.

Dlaczego sąd stanął po stronie Swim Shady?

Sędzia Benjamin Goldsworthy uznał, że w wymaganym okresie Eminem nie wykorzystywał znaków „Shady” oraz „Shady Limited” jako znaków towarowych dla produktów takich jak ubrania czy akcesoria. Według niego określenie „Shady” funkcjonowało przede wszystkim jako element scenicznego wizerunku rapera, a nie jako samodzielna marka odzieżowa.

W uzasadnieniu wskazano również, że na australijskim rynku nazwa „Shady” była niemal zawsze kojarzona z pseudonimem artystycznym Eminema, który stworzył swoje alter ego Slim Shady jeszcze pod koniec lat 90.

Eminem twierdził, że nazwa wprowadza klientów w błąd

Obóz rapera przekonywał, że określenie „Swim Shady” jest bardzo podobne do pseudonimu „Slim Shady” zarówno pod względem brzmienia, jak i wyglądu. Zdaniem Eminema konsumenci mogli uznać, że marka ma związek z jego działalnością.

Założyciele firmy nie ukrywają zadowolenia z rozstrzygnięcia.

– Elizabeth i ja jesteśmy zachwyceni tą decyzją. Jesteśmy wdzięczni za dokładne przeanalizowanie przedstawionych dowodów i bardzo cieszymy się z takiego rozstrzygnięcia.

Dodali jednak, że to jeszcze nie definitywny koniec całej sprawy.

– Choć jest to ważny krok dla Swim Shady, stanowi tylko jeden z etapów szerszego postępowania dotyczącego znaków towarowych. Wiemy, że przed nami wciąż pozostają kwestie do rozstrzygnięcia.

To nie jedyna batalia o nazwę „Shady”

Spór w Australii to tylko część większej walki prawnej. Eminem próbuje zablokować rejestrację znaku Swim Shady również w Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii i Japonii.

Kilka miesięcy temu raper interweniował także w sprawie zgłoszenia znaku „The Real Squid Shady”, który miał być wykorzystywany przy usługach związanych z muzyką. Ostatecznie wniosek został wycofany i sprawa zakończyła się bez dalszego postępowania.

Bilety na różne wydarzenia hip hop znajdziesz u naszych przyjaciół