Sprawdź nas też tutaj

Felieton

ROZKMINA: Po drugiej stronie lustra

Opublikowany

14 lat temu

 

Marzenia senne od zarania dziejów fascynowały ludzkość. Człowiek podejmował się interpretowania ich znaczenia w oparciu o przesądy, a potem starał się wyjaśnić ich funkcje za pomocą nauk racjonalnych, ale zagadka ich nie została do końca rozwikłana. Sny często stawały się inspiracją dla artystów, raperzy również nagrali kilka utworów poświęconych im oraz niezwykłym zjawiskom z nimi związanymi, opisując fantastyczny świat pełen nonsensu i absurdu, czasami w niczym nie ustępujący tak pod względem formy, jak i treści opisowi tego, co Alicja Z Krainy Czarów znalazła po drugiej stronie lustra.

Jednym z pierwszych naprawdę ciekawych utworów na temat sennej rzeczywistości jest jednozwrotkowa piosenka pt. ”Sen” z albumu WWO ”We Własnej Osobie” (2002). Zarapowany na klimatycznym, okraszonym chórkami bicie od Waco tekst utworu opowiada o realistycznym śnie, jakiego doświadczył pewnego razu Sokół. Marzenie zaczyna się przyjemnie, od wyrywania przypadkowo poznanych panienek, a kończy na przypomnieniu sobie przez rapera tego, że przecież ma dziewczynę. Piosenka po kilku latach od wydania doczekała się intrygującego, czarno-białego teledysku, który otrzymał dwie nagrody: Brązowy Off na festiwalu Offensiva, oraz na Yach Film za najlepsze zdjęcia.

Fokus w utworze ”Sny” opowiada z detalami o kilku swoich niesamowitych marzeniach sennych. Utwór zasługuje na uwagę ze względu na wspaniałą elokwencję z jaką raper snuje swe opowieści. Poszczególne składające się na zwrotki wersy przepełnione są wymyślnymi układami rymów, uwagę zwraca również zastosowanie w nim niezwykłych zależności brzmieniowych słów, przy zachowaniu pełnego sensu wypowiedzi. Fokus rymuje na przykład: ”Tak wspominam sny o których, nie zapominam w których/Stare opuszczone hale przecinają tory/A mury porastają wytrwale niczym korale struktury/Drzew których, konar za konarem pną się do góry/Małe detale niedbale niesie gdzieś podmuch wichury”. Za znakomity, sugestywny podkład do utworu odpowiada White House. Numer doczekał się ciekawego, animowane teledysku, i był piątym singlem promującym drugi solowy album rapera pt. ”Perwersje” (2011).

 

Koszmary senne zdarzają się wszystkim z nas. Umysł wizualizuje w nich nasze te skrywane, jak i jawne lęki, śnią nam się w nich więc przemoc, potwory, osoby z jakimi nie chcemy mieć więcej nic wspólnego, śmierć bliskich nam ludzi. Temat koszmarów został w Polskim rapie podjęty w wielkim stylu chyba tylko raz, przez Sokoła oraz Marysię Starostę na ich pierwszej płycie w utworze ”Polowanie Na Zło”. Raper opowiada w utworze o swoim najczarniejszym śnie: ”Miałem sen, czarniejszy niż kosmos/Gorszy od zła, wyraźniejszy niż ostrość/Ciekły azot był przy nim gorący/A ja śpiący byłem przytomniejszy od łowcy”. Koszmar zaczyna się od przyglądania się gwałceniu roześmianej kobiety przez kilku żołnierzy, a zaraz potem następuje jeszcze drastyczniejsza wizja w której ukazane jest dzieciństwo ofiary: ”Czas się zagiął i widziałem ją z matką/Miała sześć lat i to był gruby hardcore/Ojciec brał je obydwie do łóżka/Strzeliłem mu w łeb i nasiąkła poduszka”. Dalej jest już tylko coraz bardziej makabrycznie. Raper na przykład w pewnym momencie majaku staje się świadkiem zbrodni dzieciobójstwa, samemu również będąc mordowanym: ”Ktoś mnie szarpnął za ramię, byłem w wodzie/Obok mnie topił się mały chłopiec/Światło dziwnie łamało się bokiem/Zrozumiałem, że jesteśmy pod lodem/Miałem beton na nogach, lecz żyłem/A dzieciaka przytapiał ktoś kijem”. Sen kończy się spotkaniem z ciężarną kobietą noszącą w sobie zło. Zdecydowanie jest to najbardziej przerażający, sugestywny numer w Polskim Rapie. Nagrany został na ciężkim, absolutnie złowieszczym podkładzie autorstwa Shuko i Fonty of Hustle Heart, a Marysia Starosta wspaniale podkreśliła klimat piosenki chórkami.

Rzadkim, ale bardzo interesującym i niezwykłym zjawiskiem związanym ze śnieniem jest poczucie oddzielenia się od swojego ciała fizycznego duchem/świadomością (takie niefizyczne ciało nazywa się ciałem astralnym). Stan ten nazywa się eksterioryzacją albo OOBE (z ang. Out Of Body Experience – Doświadczenie Przebywania Poza Ciałem) i czasami udaje się osiągnąć zupełnie niechcący, ale można wywoływać go naumyślnie dzięki stosowaniu rozmaitych ćwiczeń pozwalające utrzymać umysł na granicy snu i jawy, aż do momentu, w którym ciao ogarnie tzw. paraliż przysenny – stan uniemożliwiający ciału poruszanie się w rzeczywistości zgodnie z ruchami wykonywanymi we śnie, takimi jak bieg czy skok. Podczas tego typu wyjść z ciała doświadcza się możliwości eksplorowania bez żadnych ograniczeń czasoprzestrzeni, a wszystko to przy zachowaniu zupełnego realizmu i świadomości. OOBE istnieje faktycznie, przedmiotem sporów pozostaje tylko to, czy stanowi jedynie niesamowitą formę snu, czy też jaźń naprawdę może oddzielić się od ciała fizycznego. Fenomenowi OOBE zostały poświęcone co najmniej trzy rapowe utwory, są na tyle interesujące, że warto im się przyjrzeć z bliska.

 

Ten Typ Mes w numerze ”Lecę do Ciebie” wraz z Hade (ZETENWUPE) zawartym na wydanej w 2011 roku specjalnej edycji albumu „Alkopoligamia: Zapiski Typa”, opowiadają o swoich podróżach astralnych. ”Arcymistrzowskie sny, wśród snów cymes, perełka/Gdy Morfeusz wyjmuje mi duszę, jak chustkę z pudełka/Jest lekka, ciało chrapie ciężko i wiem/Że mój duch może pofrunąć teraz tam, gdzie chce”. – Zaczyna Ten Typ, w pierwszej zwrotce opowiadając o odwiedzeniu dziewczyny, o której uwagę walczył z dużym poświęceniem przez długie lata. ”A teraz chwytam jej parapet i zerkam/Śpi, zębem czasu tknięta, wciąż ponętna/Pakowałem się w kłopoty, by zwrócić jej uwagę/Dziś nikt nie zwróci mi tych lat, na które eL kładę”. W drugiej zwrotce poszukuje byłego kolegi, który obciążył na komendzie policyjnej swoich znajomych zeznaniami: ”I gdy teraz o nim myślę, nie wiem gdzie pofrunąć/Choć to sen i grawitacja jakby zjarała skuna/I jak Cię spotkam, pucuj mi wszystkie szczegóły/Czemu zgiąłeś sztywny kręgosłup i prawilne reguły”. Hade w trzeciej zwrotce utworu nawija o doświadczeniu śmierci klinicznej, podczas którego również znalazł się poza swoim ciałem fizycznym: ”Ku wielkiej feldze w Mercedesie S-ce/Stojącym na podjeździe prywatnej willi w mieście/Nie śnię, mam inny lot, widzę wnętrze karetki/Szpital, zapis ilości alkoholu we krwi/Personel mnie wita strzykawką z wkładem/Potęgującym dawkę i tak już mocnych wrażeń”. Podczas pobytu ”w poza” MC wspomina również z sentymentem byłą dziewczynę, obecnie mającą dziecko z jego byłym kumplem.

Fisz w utworze ”Zaraz Wracam” z albumu ”Na Wylot” (2001) również poruszył temat podróży astralnych. Raper nawija o żałości fizyczności swego ciała obserwowanego z perspektywy całkowicie wolnego przecież ducha: ”Zostawiam swoje ciało/Chciało leżeć w bezruchu, więc tak zostało/Patrzę ma nie z góry/Na tę żałosną kombinację mięsa, kości/Czasami mam ochotę już nie wracać/Lecz mam kilka spraw do załatwienia”. Po powrocie jeszcze boleśniej odczuwa rozczarowanie ograniczeniami i przymiotami swej cielesności: ”A powrót nieco żałosny, bezlitosny los/Kiedy znów dźwigać muszę ten ogromny łeb, ten wielki nos”. Utwór jest nastrojowy, warto go posłuchać chociażby z uwagi na dość dokładny opis tego, jak opuścić swoje ciało fizyczne.

Na nowym albumie Kieleckiego rapera Mediuma pt. ”Graal” znalazł się utwór ”Astral”. Mniej więcej od połowy raper opisuje w nim religijną wizję, której dostąpił podczas paraliżu sennego. Pewnego razu obudził się ze snu nie mogąc się ruszyć i zobaczył na ścianie płonący krzyż, oraz usłyszał dochodzący zza zasłony głos samego Boga, powierzającego mu misję przekazania ludzkości jego słów. Stwórca kazał się nawracać ludzkości mówiąc, że czas jest bliski. Zapewnił również o realności diabła: ”To jest nakaz, wyprzyjcie się szatana/On jest realny, straszny, nie chcesz go zobaczyć/Nie chcesz personifikacji deformacji diabła”. Ekstazy religijne czasami zdarzają się ludziom praktykującym wychodzenie z ciała. Darek Sugier, jeden z czołowych polskich OOBEnautów (tak nazywa się ludzi praktykujących podróżowanie poza ciało) mający za sobą wieloletnią praktykę i trzy książki napisane na ich temat, podczas swoich ostatnich podróży poza ciało doświadczył religijnej ekstazy. Ostatnia jego książka mająca swą premierę w tym roku, pt. ”Reportaże Świętego Piotra”, w całości poświęcona jest jego spotkaniom z Bogiem Ojcem, Jezusem, Diabłem, wizytami w niebie oraz piekle. Człowiek ten twierdzi, że jest inkarnacją Świętego Piotra, oraz że otrzymał od Boga dar stygmatów. Zamieszcza na jednym z forów dyskusyjnych zdjęcia swoich dłoni, na których tworzą się dziwaczne wklęsłości, nawracając przy okazji ludzi na wiarę w Boga.

Z paraliżem sennym związane jest często wiele nieprzyjemnych wrażeń – uczucie zapadania się w łóżko, spadania, słyszenie nieprzyjemnych dźwięków (zgrzytów, dudnienia, trzeszczenia, pisków) oraz przerażające wizje rodem z najczarniejszych horrorów. Czasami na skutek zaburzeń snu lub prób eksterioryzacji ludzie budzą się w nocy nie mogąc się ruszyć, i doświadczają upiornych wizji. Często słyszą, jak ktoś włamuje się im do domu i spaceruje po nim, lub czują obcy, natarczywy dotyk. Paraliżowi sennemu sprzyja przyjecie podczas snu pozycji horyzontalnej, utrudniającej oddychanie. Umysł często wizualizuje wtedy zmorę siadającą na klatce piersiowej człowieka i duszącej go. Takie nocne majaki nazywane były wieczornicami lub dusiołkami, i prawdopodobnie dały początek ludowej wierze w demony. Z czasem, na wskutek stopniowo postępującej urbanizacji nastąpił zanik wiary w czarownice oraz inne magiczne istoty, i lęki związane z nimi ustąpiły tym bardziej fantastycznym, jak chociażby strachem przed lansowanymi w filmach SF najazdami przybyszów z obcych planet. Strach ten znalazł ujście właśnie w paraliżu sennym, czego dowodzi szereg typowych dla niego objawów, towarzyszących wrażeniom ludzi głęboko przekonanych o tym, że zostali uprowadzeni przez kosmitów, przeprowadzających na nich potem dziwaczne badania.

 

Takie kosmiczne porwanie opisuje Vixen w utworze ”UFO” kończącym jego najnowszy album ”Kontinuum”. Opis zdarzenia jest podany z najdrobniejszymi detalami na niepokojącym podkładzie autorstwa Vixena i Nalefa, i zawiera również wzmianki o symptomach typowych dla paraliżu sennego: ”Ja ciągle parter, sparaliżowane mam kończyny”, na zakończenie dodaje: ”Nagle czuję kłucie w mózgu, coraz większy amok/Chwilowy przypływ bólu jakby coś się wwiercało/I wracało do rozumu, chyba wraca mi tożsamość/aż ląduje w swoim łóżku, budzę się – czwarta rano!”. Chociaż raper podczas trwania swojej sennej przygody odczuwał zmęczenie i strach, miała ona pozytywne zakończenie, bowiem dane było mu zaznać poczucia jedności z całym stworzeniem: ”(…) Zaczęli się śmiać, i nagle poczułem tam, ze miłość wypełnia nas/Zrozumiałem że jedno jest wszystkim, wszystko jednym/Bo cały wszechświat w naszej świadomości jest zamknięty/To wlewa się we mnie wtedy, przenika każdy atom/Jesteśmy jednym, nie ważne człowiek, czy aligator/Na poziomie energii jesteśmy wspólną jaźnią/To nasza próżność zatarła naszą jednobarwność”. W innym utworze zawartym na płycie pt. ”Orły” raper wspomina o praktykowaniu OOBE: ”Odkrywam prawdę, gdy się tam przenoszę/Podróżując Astralnie po wewnętrznym kosmosie”.

 

Mam nadzieję, że omówione utwory pokazują dostatecznie dobitnie, że rzucanie się w objęcia Morfeusza może być bardziej przyjemne, niż to się wydaje większości ludzi. Jako że niesamowitość niektórych z opisanych w artykule zjawisk może budzić konsternację, zapraszam czytelników do samodzielnego zweryfikowania w praktyce swoich opinii na ich temat. Praktykuję od dosyć dawna OOBE, i stworzyłem jakiś czas temu poradnik, w którym zainteresowani znajdą szczegółowe wskazówki dotyczące tego, jak opuścić swoje ciało fizyczne podczas zasypiania na moim blogu.

Bilety na różne wydarzenia hip hop znajdziesz u naszych przyjaciół Biletomat.pl
Tagi
 

Felieton

Oki wpadł we własne sidła? Niewygodne fakty po beefie z Kinnym Zimmerem – felieton

Hipokryta, który rzuca słowa na wiatr?

Opublikowany

2 tygodnie temu

 

15 czerwca 2026

Przez

oki kinny zimmer kto wygrał beef

W czasie beefu z Kinnym Zimmerem Oki punktował rywala za współprace reklamowe i stawiał ultimatum organizatorowi Rap Stacji. Dziś oba te wątki wracają jak bumerang.

Kinny trafił w punkt? Tymbark potwierdza jego wersy

Jeszcze kilka miesięcy temu Oki celował w Kinny’ego Zimmera z ciężkimi argumentami. Jednym z najgłośniejszych zarzutów było rzekome sprzedawanie każdego numeru sponsorom.

„Dziękują mi Twoi fani – pierwszy track bez lokowania” – nawijał Oki, sugerując, że jego przeciwnik nie potrafi funkcjonować bez reklamowych współprac.

Dziś ten fragment wraca niczym bumerang. W klipie promującym „REKLAMACJA’47: CD1” można było zauważyć charakterystyczną niebieską butelkę Tymbarka. Już wtedy informowaliśmy, że za obecnością produktu może stać szersza współpraca. Teraz sprawa została oficjalnie potwierdzona. Do sklepów trafiły napoje Tymbark sygnowane ksywką Okiego o smaku kwaśnego jabłka.

tymbark oki

W tym kontekście szczególnie mocno wybrzmiewają wersy Kinny’ego Zimmera: „Na filmie do płyty lokujesz Tymbarka. Jak okaże się że macie deala, pęknie twoja bańka” – rapował.

Patrząc na rozwój wydarzeń, trudno nie zauważyć, że przewidywania Kinny’ego okazały się trafione.

Oki postawił ultimatum. Rap Stacja go zweryfikowała

To jednak niejedyny temat, który wraca przy okazji tamtego konfliktu. W trakcie beefu głośno było również o Rap Stacji. Oki szantażował Waldiego, organizatora festiwalu, że jeśli w line-upie pojawi się Kinny Zimmer, to on sam nie wystąpi.

Ostatecznie rzeczywistość zweryfikowała te deklaracje. W składzie imprezy znaleźli się obaj raperzy, a zapowiadane ultimatum nie zostało zrealizowane. Trudno więc pogodzić takie działania z wizerunkiem rapera, który podczas beefu tak chętnie rozliczał innych z autentyczności i konsekwencji.

Czy Oki przegrał beef?

To już kwestia indywidualnej oceny słuchaczy. Nie zmienia to jednak faktu, że zarzuty dotyczące hipokryzji i braku konsekwencji wracają do Okiego ze zdwojoną siłą, a jego przeciwnik nie zaliczył w trakcie beefu równie głośnych wpadek. Gdyby konflikt trwał dłużej, lista podobnych tematów mogłaby być jeszcze dłuższa.

Tym razem uznania w kierunku Okiego nie będzie ani słowem, ani oczami.

OKI
9 lipca 2026, 15:00
Rap Stacja Festiwal 2026 SCKiW Sława, Sława
od 490.00 zł
 Kup na Biletomat.pl
Czytaj dalej

Felieton

Łatwogang stał się nietykalny. Sięga po nasze pieniądze na lek, który nie działa? – felieton

Zamiast porządnego researchu, streamer bazuje głównie na emocjach.

Opublikowany

1 miesiąc temu

 

24 maja 2026

Przez

łatwogang

Łatwogang po sukcesie swojej akcji charytatywnej wszedł poziom wyżej i zaczął apelować do rządu o refundację terapii dla dzieci z DMD. Problem w tym, że chodzi o lek, którego skuteczność podważają europejskie instytucje, a emocjonalna presja na polityków zaczyna wymykać się spod kontroli, bo za wszystko tym razem mamy zapłacić my wszyscy.

Polacy będą sponsorować amerykańskich lekarzy?

Nie mam problemu ze zbiórkami. Serio. Jeśli ktoś chce wydać własne pieniądze na eksperymentalną terapię dla chorego dziecka – jego sprawa. Ludzie potrafią się jednoczyć, pomagać i to jest piękne. Pierwsza akcja Łatwoganga zrobiła gigantyczne wrażenie i ciężko było nie mieć szacunku do skali mobilizacji. Tyle że teraz to już zupełnie inna bajka.

Bo kiedy streamer z milionowymi zasięgami zaczyna naciskać na refundację terapii przez państwo, przestaje chodzić wyłącznie o dobre serce. Wtedy w grę wchodzą pieniądze podatników, decyzje medyczne i odpowiedzialność za przekaz, który większość z nas łyka bez żadnego researchu tylko dlatego, że tak powiedział Łatwogang.

Lek Elevidys, o którym mowa, nie został dopuszczony w Europie. Europejska Agencja Leków stwierdziła wprost, że nie wykazano korzyści ze stosowania preparatu. To nie teoria z TikToka, tylko stanowisko jednej z najważniejszych instytucji medycznych na świecie. Terapia dostała jedynie warunkową zgodę FDA w USA i to pod bardzo konkretnymi ograniczeniami. Lek można podawać wyłącznie określonej grupie dzieci, a wokół terapii pojawiają się też informacje o ciężkich skutkach ubocznych, nawet przypadkach śmiertelnych. Nie uśmiecha mi się więc z mojej własnej kieszeni sponsorować amerykańskich lekarzy i ich lek, który nie wiadomo czy działa, a z raportów wynika, że działa słabo.

Emocje i presja

Mimo tego Łatwogang i jego pobratymcy w komentarzach nakreślili prostą narrację: kto ma wątpliwości, ten jest przeciwko chorym dzieciom. No bo jak to, NA CHORE DZIECI NIE DASZ?

Przekaz ten zaczyna coraz mocniej opierać się na emocjach i presji moralnej, którą napędzają też ludzie w komentarzach, zamiast na spokojnej rozmowie o faktach. Jeśli zadasz pytanie o skuteczność terapii, jesteś potworem. Jeśli przypomnisz, że państwo nie drukuje własnych pieniędzy, tylko wydaje kasę obywateli, dostajesz łatkę człowieka bez serca.

Łatwogang ewidentnie działa pod wpływem emocji i gigantycznej fali uwielbienia. Problem polega na tym, że internet bardzo szybko robi z influencerów moralnych liderów. Wystarczy jedna viralowa akcja i nagle streamer staje się dla ludzi większym autorytetem niż lekarz. To już nie jest tylko „pomaganie dzieciom”. To próba wpływania na politykę zdrowotną państwa przez presję społeczną i emocjonalne filmiki.

Bo jeśli dziś każda internetowa mobilizacja ma wymuszać refundację terapii odrzuconej przez europejskich ekspertów, to jutro będziemy podejmować decyzje zdrowotne na podstawie lajków, a nie badań.

Dobry chłopak, ale działa na emocjach

Działalność internetowa Łatwoganga pokazała nam, że to zwykły, dobry chłopak, ale działa bardzo spontanicznie i często pod wpływem silnych emocji. Osoby z jego otoczenia mówiły otwarcie po pierwszej zbiórce, że wszystko u niego jest totalnym spontanem. 9-dniowy stream mógł się w ogóle nie udać, bo nie było żadnego szczegółowego planu, a transmisję odpalono na starym komputerze, który w każdej chwili mógł się wyłączyć. Ostatnia akcja rowerowa również wyglądała na zrobioną na prędce, co wiedzieliśmy po wielu wpadkach ze sprzętem.

*Powyższy felieton jest bardzo niepopularną opinią, bo Łatwogang w kilka tygodni stał się osoba nietykalną w Polsce, podobnie zresztą jak Bedoes, o którym innym razem.

Bilety na różne wydarzenia hip hop znajdziesz u naszych przyjaciół Biletomat.pl
Czytaj dalej

Felieton

B.R.O. tworzy śpiewających influencerów, a teraz mówi, że „mainstream to znajomości, pieniądze i sztucznych uśmiech”

Większego zaorania w ostatnim czasie nie było.

Opublikowany

2 miesiące temu

 

16 maja 2026

Przez

bro

B.R.O. wydał całkiem dobry technicznie numer „Maszyna”, który jednak nie broni się lirycznie. Strzały w powietrze, które przebiły oba kolana Broskiego.

Jedną z największych bolączek polskich raperów są strzały w powietrze. Kogo oni nie rozliczają w numerach. Wszystko im się nie podoba. Kiedy jednak podamy konkretne ksywy, które możemy dopasować do ich linijek 1:1, nabierają wody w usta albo się głupio tłumaczą.

Najświeższym przykładem pier***nia totalnych głupot jest B.R.O., który wymierzył linijki w mainstream, zapominając, że z takimi ludźmi chętnie i cały czas współpracuje, bo kosi z nich – pewnie – nieprzyzwoite pieniądze.

„Pływałem w głównym nurcie, czytaj w tym brudnym gównie. W którym rządzi pieniądz, znajomości no i sztuczny uśmiech. Jeśli go nosisz jesteś pustym głupcem. Bo to jak uprawiać prostytucję, mówiąc że to duży sukces” – nawija.

B.R.O. jest naczelnym ghostwriterem sztucznie stworzonych influencerów. Współpracuje głównie z Ekipą Friza, który uczy od podstaw swoich podopiecznych wspomnianych przez rapera „sztucznych uśmiechów” albo przesadzonych reakcji. W taki sposób buduje armię contentowych produktów, które zamiast własnego języka dostają gotowe teksty, gotowe emocje i gotowe schematy zachowań. Wszystko po to, żeby kamera widziała luz, a algorytm dostał dokładnie to, co lubi najbardziej: przesadę, krzyk i wiecznie przyklejony uśmiech.

B.R.O. cały czas działa z Frizem i Wersow i wciąż pisze teksty im oraz ich influencerom, których akapit wyżej porównuje do „prostytutek”, bo sztuczny uśmiech i znajomości chyba do nich pasują w 100% – prawda?

Dalej w numerze nie jest wcale lepiej: „Słucham wasze zwrotki wszystkie pocięte jak rozbi” – znów strzela w powietrze i kolejny raz wers ten można przypisać do jego „podopiecznych”, którzy bez pocięcia zwrotek byliby asłuchalni nawet dla 10-latków.

Może B.R.O. to maszyna, ale zaczęła już dawno rdzewieć, po tym pamiętnym piwie wylanym na głowę przez Belmondziaka.

Bilety na różne wydarzenia hip hop znajdziesz u naszych przyjaciół Biletomat.pl
Czytaj dalej

Felieton

Robią z nas złodziei. Kupując smartfona, zapłacimy więcej, a kasa pójdzie m.in. do raperów – felieton

Nowa, stara opłata, który uderzy we wszystkich, ale tylko niektórzy na niej zarobią.

Opublikowany

2 miesiące temu

 

2 maja 2026

Przez

opłata reprograficzna

Rząd rusza z aktualizacją opłaty reprograficznej. Nowe zasady obejmują m.in. smartfony i laptopy, a pieniądze mają trafić do artystów, w tym do raperów. No i kto tu kogo okrada?

Ministerstwo dumnie ogłasza

Minister kultury Marta Cienkowska podpisała rozporządzenie, które aktualizuje zasady pobierania opłat od urządzeń używanych do kopiowania i odtwarzania treści. – Polscy twórcy latami czekali na tę decyzję. Dziś z satysfakcją ogłaszam: mamy to!” – przekazała w komunikacie opublikowanym na portalu X.

Smartfony i laptopy objęte opłatą!

Na czym polega zmiana? Lista sprzętów objętych opłatą została dostosowana do tego, jak dziś konsumujemy muzykę, filmy i inne treści. Do gry wchodzą m.in. smartfony, laptopy, tablety, telewizory oraz dekodery z pamięcią albo funkcją nagrywania. W praktyce chodzi o urządzenia, które realnie służą do kopiowania lub przechowywania materiałów chronionych prawem autorskim.

Czyli co, jesteśmy złodziejami?

Po chłopsku, twórcy ustawy chyba uważają, że jesteśmy złodziejami, bo z góry zakładają, że nielegalnie słuchamy muzyki, przegrywając ją sobie na telefony lub korzystając z nielegalnych źródeł streamingu. Ciekawe jakie to nielegalne źródła mamy w czasach powszechnego dostępu do Youtube i Spotify.

Żeby jednak było miło i fajniusio pani minister rozszerzoną opłatę ubrała w ładne słowa: – Giganci sprzętowi dzielą się swoimi zyskami z polskimi twórcami – podkreśliła.

Jak to dokładnie działa – wyjaśniamy

Kupujesz np. telefon albo pendrive. W cenie jest już opłata reprograficzna. Producent/importer przekazuje ją do organizacji, a organizacje dzielą pieniądze między twórców. Artyści dostają część pieniędzy, jeśli są zarejestrowani w takich organizacjach jak ZAiKS czy STOART, a ich muzyka jest uwzględniona w podziale. Gotówka jest rozdzielana według określonych zasad.

Ministerstwo uspokaja, jesteśmy spokojni

Ministerstwo ma życzeniowe myślenie na temat wzrostu cen elektroniki w związku z rozszerzoną opłatą. W uzasadnieniu projektu czytamy: – Biorąc pod uwagę stosunkowo niski poziom opłat przyjęty w projekcie rozporządzenia, należy uznać, że wpływ na sytuację konsumentów nie będzie znaczący.

Wszyscy jednak dobrze wiemy, że opłata ta zostanie przeniesiona na końcowego użytkownika, i to my zapłacimy więcej za smartfona czy laptopa, a miliony pójdą do artystów i twórców,

Miliony złotych wpływów

W 2024 roku wpływy z opłaty reprograficznej wyniosły 35,8 mln zł. Po zmianach budżet dla twórców może wzrosnąć nawet do poziomu 150-200 mln zł rocznie. Według szacunków stawka opłaty ma wynosić od 1 do 3% wartości urządzenia.

Jakie to piękne, a ty co słuchaczu o tym myślisz?

Bilety na różne wydarzenia hip hop znajdziesz u naszych przyjaciół Biletomat.pl
Czytaj dalej

Felieton

Czy Kanye West padł ofiarą podwójnych standardów?

„Równi i równiejsi”.

Opublikowany

2 miesiące temu

 

17 kwietnia 2026

Przez

kanye west

Chorzów to miasto, które wyjątkowo nie ma szczęścia do ludobójczej symboliki i rapu. Dopiero co ucichł temat wizerunku sympatyka Ruchu z tatuażem hitlerowskiej gapy na karku w teledysku Bonusa RPK, a teraz medialną burzę wywołały próby blokady koncertu Kanye Westa. Czy jednak nie można tu dostrzec pewnej niesprawiedliwości w ocenie amerykańskiej gwiazdy?

Nie lada zagwozdkę mają decydenci w kwestii zgody na organizację czerwcowego koncertu Kanye Westa. Już pojawiają się przecieki, że zielonego światła na imprezę nie będzie. Z jednej strony warto pokazać, że jesteśmy zupełnie inni kulturowo niż np. Niemcy, gdzie wielu zbrodniarzy nie poniosło żadnej odpowiedzialności po wojnie i mogli spokojnie wychowywać kolejne pokolenia naszych zachodnich sąsiadów, piastując ważne stanowiska publiczne. Z drugiej – czy osoba chora psychicznie musi być wiecznie stygmatyzowana z powodu odklejek z przeszłości, które mogły wywołać np. źle dobrane leki?

W zasięgowych głosach sprzeciwu przodują zwłaszcza minister Marta Cienkowska i Krzysztof Stanowski. Pytaniem otwartym pozostaje, dlaczego Stanowski nie był równie stanowczy, gdy ambasador Ukrainy wybielał na antenie Kanału Zero hitlerowskiego kolaboranta, Romana Szuchewycza, który uczestniczył w pogromach ludności cywilnej?

Z tęczową swastyką na szyi zaprezentował się fotoreporterom w 2015 roku Maciej Maleńczuk, a dziś jest przecież jednym z pupilów prorządowych mediów. Podobna akcja tyczy się Olgi Tokarczuk, która pozowała na tle krzyża przerobionego na hitlerowski symbol. Żadnej dyskusji nie wywołała też manifestacja byłego prezydenta Ukrainy, Petra Poroszenko, który w 2023 roku udostępnił nagranie z czarnym słońcem na ramieniu, czyli ulubionym symbolem jednego z architektów obozów śmierci, Heinricha Himmlera. Czy w związku z tym możemy mówić wprost o zjawisku „równi i równiejsi”?

Bilety na różne wydarzenia hip hop znajdziesz u naszych przyjaciół Biletomat.pl
Czytaj dalej

Popularne

Copyright © Łukasz Kazek dla GlamRap.pl 2011-2026.
(Ta strona może używać Cookies, przeglądanie jej to zgoda na ich używanie.)

error: