„WIEDZA TO WOLNOŚĆ. PIENIĄDZ TO DŁUG.” Tytułowy utwór PRO8L3M to jeden z najbardziej bezkompromisowych i refleksyjnych momentów na albumie „EX UMBRA AD LIBERTATEM”.

Oskar bierze na warsztat temat, który dotyczy wszystkich – pieniądz, system finansowy oraz rola wiedzy ekonomicznej we współczesnym świecie – przyglądając się im z perspektywy jednostki funkcjonującej w złożonej rzeczywistości społecznej. Wraz z klipem ukazuje się również video, które w merytoryczny sposób przedstawia zawiłości systemu finansowego w narracji duetu.

Utwór „Ex Umbra Ad Libertatem” jest gorzką, ale wyważoną refleksją nad edukacją, społecznym konformizmem i poczuciem bezpieczeństwa, jakie daje codzienna rutyna. PRO8L3M pokazuje, jak łatwo poruszamy się w systemie, którego zasad często nie analizujemy wnikliwie, akceptując uproszczone narracje obecne w mediach i debacie publicznej. Kredyt, inflacja czy PKB – pojęcia powszechnie znane – stają się tu punktami wyjścia do szerszej rozmowy o tym, jak funkcjonuje współczesna gospodarka i jakie ma to konsekwencje dla codziennych decyzji. To numer o wygodzie niewiedzy i odkładaniu pytań „na później”. O postawie, w której bieżące obowiązki i tempo życia często wygrywają z potrzebą zrozumienia procesów wpływających na naszą przyszłość. Refren utworu trafnie oddaje ten stan zawieszenia – przekonanie, że „to mnie nie dotyczy”, że „nie teraz”, że „nie mam czasu”.

Tymczasem finałowe przesłanie nie pozostawia złudzeń: wiedza to wolność, a jej brak jest formą zniewolenia. Wiedza daje sprawczość i większą niezależność w podejmowaniu decyzji. Fraza Ex Umbra Ad Libertatem przestaje być jedynie tytułem albumu, a zaczyna funkcjonować jako myśl przewodnia całego projektu. Nieprzypadkowo równolegle z premierą klipu pojawia się video, w którym poznajemy mechanizmy tworzenia pieniądza. Wizuale to dynamiczny kolaż archiwalnych reklam i programów telewizyjnych, a narratorzy, Oskar i Steez, w merytoryczny, ale zrozumiały sposób opowiadają o funkcjonowaniu systemu finansowego. Materiał powstał przy wsparciu Instytutu Misesa i rozwija tematy poruszane w utworze, a przede wszystkim zachęca odbiorców do samodzielnego pogłębiania wiedzy i krytycznego myślenia o systemie finansowym.

„Ex Umbra Ad Libertatem” to rap, który nie udziela odpowiedzi, tylko stawia pytania. PRO8L3M
z charakterystyczną ironią, precyzją i intelektualnym niepokojem kończy tym klipem podróż z mroku do wolności.

PRO8L3M od czasu debiutu w 2013 roku konsekwentnie utrzymuje się w czołówce. Wielokrotnie nagradzany, doceniany przez krytyków, docierający do zróżnicowanych odbiorców, porywający publikę na wielotysięcznych koncertach. Duet zawsze wnika głębiej niż typowe, rapowe narracje. To niebezpieczne życie – hajs, narkotyki, seks, gangsterskie opowieści, ale te historie w muzyce Oskara i Steeza zawsze dotykają spraw głębszych i ważniejszych, kondycji ludzkiej natury.

A$AP Rocky wraca z kolejnym elementem układanki promującej album „Don’t Be Dumb”, który po latach opóźnień wreszcie trafi do słuchaczy w ten piątek. W sieci zadebiutował klip do numeru „Helicopter$”.

Za reżyserię odpowiada Dan Streit, który współtworzył scenariusz razem z Rockym. Wcześniejsza wersja tego numeru krążyła w sieci z gościnnym udziałem Playboi Cartiego, jednak oficjalne wydanie funkcjonuje już jako samodzielny utwór lidera A$AP Mob.

Dodatkowo ogłoszono, że „Helicopter$”, podobnie jak wcześniej „Punk Rocky”, został wybrany przez ESPN jako motyw muzyczny zapowiadający finał College Football Playoff National Championship. To kolejny sygnał, że albumowy rollout jest prowadzony szeroko i poza stricte rapowym obiegiem.

„Don’t Be Dumb” ukaże się w piątek po latach przesuwanych terminów.

Po dłuższej ciszy Grande Connection wrócił z ponad 20-minutowym materiałem uderzającym w Bonus RPK, a raper z Warszawy odpowiedział pełnoprawnym dissem „#Antygrande”.

Grande w swoim filmie zarzucał Bonusowi przede wszystkim hipokryzję i odejście od dawnych deklarowanych wartości. Wskazywał na współprace z artystami, którzy – jego zdaniem – stoją w sprzeczności z wcześniejszym wizerunkiem rapera.

Bonus RPK najpierw odniósł się do sprawy krótkim oświadczeniem, ale szybko podbił stawkę. Opublikował diss „#Antygrande”, trwający ponad cztery minuty, w którym właściwie nie odpowiedział na żaden argument z filmu.

Kawałek spotkał się jednak z negatywnym odbiorem słuchaczy:

W opisie do dissu Bonus napisał: „Hej twardzielu @grandeconnection. Ja to cię pi*rdolę i się ciebie nie boję, także łap ode mnie kilka słów prawdy. Teraz ja o tobie!”.

To jedna z najmniej spodziewanych kooperacji ostatnich lat. Numer Raz i Peja spotkali się na płycie „Żyje się tyko raz”, która dzisiaj, 9 stycznia ma premierę.

To pierwsza wspólna nagrywka tych dwóch weteranów sceny. Budzi ona większe emocje także przez to, że Rychu jest od kilkunastu lat skonfliktowany z Tede, podobnie jak od kilku lat Numer Raz, który współtworzył z TDF-em Warszafski Deszcz.

Kilka miesięcy temu Numer Raz relacjonował swoją wizytę w studiu DJ Decksa, w którym powstał jego kawałek z Rychem.

Numer Raz nagrał wspólny album producentem three.50. Ukazał się on nakładem nowo powstałej wytwórni rapera Wrap Records.

Malik Montana i Kazior to niezawodny skład.

“After” to numer w nieco innym klimacie niż poprzednie kawałki duetu, ale warstwa tekstowa nie pozwala zapomnieć, że mamy do czynienia z Tax Free. Dużo bardziej melodyjnie, ale nadal hardkorowo i ulicznie.

Za produkcję odpowiedzialny jest CUZCO$, który ewidentnie doskonale rozumie o co chodzi w tym projekcie i z każdym kolejnym singlem dowozi podkłady, które spajają dwa totalnie różne style raperów.