Felieton
ROZKMINA: Może gdyby żyli dzisiaj… (cz.2)
Przeczytaj też część 1.
Jedną z najciekawszych postaci dla literatury, mogących potencjalnie wnieść w świat muzyki rap coś zgoła innego niż większość sceny, byłby Markiz de Sade, Francuski pisarz żyjący w latach 1740-1814. De Sade był libertynem – wyznawcą filozofii życiowej, według której wolność człowieka do zaspokajania własnych, najdzikszych nawet potrzeb stała wysoko ponad prawem oraz moralnością. Pisarz uważał, że dopiero podążanie za swoimi pragnieniami wiedzie do życia w zgodzie z naturą, a tłumienie ich stanowi jej wypaczenie. ”Nie ma powodu, by uważać, że fantazje łoża są bardziej dziwaczne od kulinarnych” – napisał. Markiz de Sade na wskutek życia w zgodzie z wyznawanymi przez siebie poglądami spędził połowę życia w zakładach karnych i dla obłąkanych, oraz dwukrotnie był skazany na karę śmierci, której ledwie udało mu się uniknąć. Udział w licznych orgiach seksualnych stał się dla niego inspiracją do napisania kilku skrajnie pornograficznych powieści, za sprawą których stał się jednym z najpoczytniejszych francuskich autorów w latach 1795-1800; po tym czasie społeczeństwo chcąc zatrzeć wszelkie ślady jego istnienia oraz inspiracji do wiedzenia zbrodniczego trybu życia jakie po sobie pozostawił w formie książek – niszczyło je. Kwintesencją konsekwencji poglądów filozoficznych pisarza stanowi dzieło zatytułowane ”120 Dni Sodomy, Czyli Szkoła Libertynizmu”. Akcja powieści rozgrywa się w umiejscowionym z dala od skupiska ludzi zamku Silling. Czwórka zamożnych libertynów wraz z 42 wybranymi przez siebie wcześniej towarzyszami i towarzyszkami, przez 4 miesiące pogrąża się w odbywaniu wyuzdanych orgii. W zamku obecne sa także cztery prostytutki, z których każda ma obowiązek podzielenia się z libertynami w ciągu miesiąca 150 opowiastkami ze swego fachu. Kiedy któraś z historii wznieca w mężczyznach płomień pożądania – realizują ją oni. Powieść przepełniona jest całą masą makabrycznych, gorszących maksymalnie opisów tortur, podczas których część z uczestników bachanalii umiera w męczarniach. W jednym momencie Sade relacjonuje: ”[Mężczyzna] pierdoli chłopca w dupę hostią, każe się pierdolić w dupę hostią. Na karku chłopca, którego rżnie, znajduje się inna hostia, na którą sra trzeci chłopiec. I tak to trwa, aż on się spuści, wypowiadając straszliwe bluźnierstwa.”. W innym miejscu: ”On prostytuuje swą żonę, córkę i siostrę, chcąc, by zostały wypierdolone w dupę, i ogląda, jak to się odbywa.”. Jeszcze dalej: ”Lubił pierdolić bardzo młode dziewczęta w usta i w dupę. Doskonali to, żywcem wyrywając serce dziewczynie; robi w nim otwór, pierdoli, wkłada serce z powrotem wraz ze swą spermą w środku”. Książka zawiera równie potworne opisy niemalże wszystkich najbardziej perwersyjnych zboczeń – pedofilii, nekrosadyzmu, sadyzmu, masochizmu, nekrofilii, zoofilii, koprofilii (jedzenia odchodów), itd. Sade pisał dzieło przebywając w Bastylii; ukończył je w formie jaka przeszła do historii w listopadzie 1785 roku. Co ciekawe, zostało mu ono odebrane przez jednego z ludzi którzy splądrowali więzienie w lipcu 1789 roku, i pisarz do końca życia przekonany był o tym, że zostało zniszczone. ”120 Dni Sodomy, Czyli Szkoła Libertynizmu” przetrwało jednak, przekazywane z rąk do rąk aż do 1900 roku, kiedy to jego ówczesny posiadacz, seksuolog Iwan Bloch, udostępnił je do przebadania swoim kolegom po fachu. Do dnia dzisiejszego ”120 Dni Sodomy…” nie doczekało się fizycznego wydania bez jakichkolwiek ingerencji cenzury, i pozostaje najbardziej bluźnierczym książkowym dziełem w historii.
Pierwszą z napisanych książek, które de Sade spłodził żeby jak sam mawiał ”odzyskać swoją ideę” po domniemanej stracie ”120 Dni Sodomy…”’, była ”Justyna, Czyli Nieszczęścia Cnoty”. Bohaterka powieści była młoda, cnotliwa dziewczyna imieniem Justyna, która po śmierci swego ojca błąka się po świecie pełnym ludzi pozbawionych zahamowań, padając ich ofiarą, ale do samego końca pozostaje ona wierna ideałowi człowieczeństwa i Bogu. W opowieści przeplatają się ze sobą filozoficzne wywody gloryfikujące zło oraz pornograficzne opisy wstrząsającego, patologicznego seksu z jakim pośrednio bądź bezpośrednio styka się dziewczę. Książka uzupełnia się z innym dziełem autora – ”Julietta, Czyli Powodzenie Występku”, w której przedstawił on losy siostry bohaterki poprzedniej powieści, która to siostra w przeciwieństwie do Justyny, zeszła na drogę występku. De Sade przemawia do psychiki odbiorcy w sposób niezwykle przejmujący; opowiada bowiem o sprawach naszej rzeczywistej natury, seksualności, stawia odważne tezy co do naszego przeznaczenia, negując istnienie Boga i redukując człowieka do zwierzęcego tworu natury, którego nie może czekać nic lepszego od zaspokojenia cielesnych przyjemności. Ciekawostką jest, że seksuolodzy przejęci do głębi opisywanymi przez niego, motywowanymi chucią zbrodniami, określili pochodzącym od jego nazwiska słowem Sadyzm dewiację seksualną, objawiającą się osiąganiem podniecenia seksualnego poprzez zadawanie bólu partnerowi.
Markiz De Sade ma w kulturze hip-hopowej swój częściowy odpowiednik; jest nim Amerykański raper Necro, którego twórczość obfituje w skrajnie hedonistyczne, szowinistyczne teksty, w jakich kobieta redukowana jest do kilku otworów w swoim ciele. Można zaryzykować jednak stwierdzenie, że najbardziej hardcore’owe fragmenty liryki rapera nie są nawet w połowie tak bluźniercze i szokujące, jak pierwsze lepsze passusy z ”120 Dni Sodomy, Czyli Szkoła Libertynizmu” de Sade’go. Aż dziw bierze, że dotychczas za działalność w rapowym podziemiu nie wzięli się podobnej maści zboczeńcy, gloryfikując swoją patologiczną seksualność.
Duński pisarz i poeta, Hans Christian Andersen, zasłynął z licznych bajek dla dzieci, chociaż pisał je niejako przy okazji, większość swojej uwagi poświęcając poezji oraz prozie adresowanym do starszych czytelników. Prawdopodobnie inspirację do rozpoczęcia działalności bajkopisarskiej stanowiły baśniowe opowieści jego babci, którą opiekował się podczas jej przedśmiertnego pobytu w przytułku. Pisarz wydawał swe opowiastki w tomach, których ukazało się kilka; wszystkie cieszyły się dużym powodzeniem. W ciągu kilkudziesięciu lat od publikacji zostały przetłumaczone na 80 języków, na stałe zapisując się do klasyki światowej literatury. Powstało nawet wyróżnienie jego imienia, przysługiwane co roku najwartościowszym twórcom literatury dla dzieci – Medal im. Hansa Christiana Andersena, nazywany pieszczotliwie Małym Noblem. Innym talentem Andersena była gra na pianinie, ale stracił możliwość robienia tego, kiedy przecięto mu błony pomiędzy palcami żeby zwiększyć sztucznie rozstaw palców i umożliwić mu grę na wyższym poziomie. Życie autora naznaczone było cierpieniem – borykał się on z wieloma przeciwnościami losu natury materialnej, chorował na depresje. Wielu problemów przysparzała mu również jego skomplikowana seksualność – był biseksualny. Kto wie, jaką popularność Andersen mógłby zyskać, pisząc bajki w swej ulubionej, rymowanej formie, a potem tworząc z nich piosenki?
Uznany za jednego z najbardziej wartościowych pisarzy XX wieku Irlandczyk Joyce, wydał w 1939 roku – na 2 lata przed śmiercią – dzieło zatytułowane ”Finnegans Wake”, nad którym pracował w pocie czoła przez całych 17 lat. Książka została przez niego napisana niezwykłym językiem – Joyce posłużył się bowiem słowami zaczerpniętymi z wielu języków (w tym Polskiego), oraz neologizmami, tworząc jeden gigantyczny kalambur, którego interpretacja stała się życiowym hobby co poniektórych jego czytelników. Zrozumienie tego arcydzieła literatury, na pierwszy rzut oka wydającego się zaledwie bełkotem szaleńca, plątaniną zdań bez składu i ładu, wymaga olbrzymiej znajomości innych języków oraz bystrości intelektu. Joyce pisze na przykład: ”Czy wyszedł za przykład zgodnie z deognozą tych co psieczuli go spoza muru morza gdzie Rurie, Thoath i Cleaver, trójca silnych swenoharców Orion Orgiastów, Meereschal MacMuhun tenże, Ipse dadden, ile razy ile czynionych ekstremów na poczet naszego co średniego, co każdemu mogłoby się przydarzyć, najbrutniejszy wasz leoman i princenniejszy wojownik naszej archidiakonii, czy może sklepiony z krawków Klio, którym kronikarz kwietności rycerstwa nie się wierzy chybaby mógł sulpić już na nich samoócz, anteżytnych lep z przytomnością, hol człowieczej egzystencji, którzy łączyli się, łączą i odnowy złączą jako Jan, jako Polikarp, oko ja, oko-w-oto świadkowie jaoczni i Paddy Palmer, w czas gdy mnisi sprzedają cis łucznikom albo woda istnienia lawą płynie rybią drogą życia, od dragrody Sary w most swar siebie pod przedbuttstatni śmiech Izaaka, z minnetrwogą jej seplętrza na jęko monolot wewstrętny? Czy to Perrichon i Bastienne czy ciężki Humph i lekka Nan Ricqueracqbrimbillyjicqueyjocqjolicass? Siej mówisz, dullcisamica? A i aa ab ad abu abiad. Babbel man dub na rów łez.”.
”Finnegans Wake” doczekała się Polskiego tłumaczenia dopiero w 2012 roku – 73 lata po pojawieniu się na rynku! Tak duża rozpiętość czasowa może szokować, ale warto odnotować, że dzieło doczekało się dotychczas pełnego przekładu tylko na 8 innych języków. Jego autorem był Krzysztof Bartnicki, któremu wykonanie tej pracy zajęło całą dekadę. Dzieło w Polsce ukazało się pod tytułem ”Finnegranów Tren”. Bartnicki tak wspomina pracę nad tłumaczeniem książki napisanej tak skomplikowanym językiem: „Postęp prac oceniałem nie w stronach, ale w liniach – pięć, sześć na godzinę; znane mi były frustracje, kiedy coś zatrzymywało w linii, jakiś wyjątkowo wredny wynalazek Joyce’a, którego nie mogłem ominąć. Potem musiałem nadrabiać czas, nie jeść obiadu albo nie widzieć się z dziećmi przez cały dzień.”. MC’s – również nasi rodzimi – czasami posuwają się do zabawy słowem – homonimami, łamańcami językowymi, dowcipem słownym – ale żaden z nich nie zbliżył się w swoich poczynaniach w tej materii do poziomu Joyce’a nawet o milimetr. Rapowy numer z tekstem ”Finnegranów Tren’’ przełożonym na rymowany język brzmiałby mocno kontrowersyjnie i dla większości asłuchalnie, jednak niekoniecznie byłby trudniejszy w odbiorze od swojej książkowej wersji. Znalazłby z całą pewnością swoich pasjonatów.
Wszystkich wyżej wymienionych autorów cechuje zupełnie odmienne podejście do literatury, jednak przy zachowaniu skrajnej uczciwości artystycznej i olbrzymiego szacunku dla słowa pisanego, niemalże niespotykanego wśród MC’s. Projekt duetu producenckiego WhiteHouse pt. ”Poeci”, na którym udzieliło się wielu z najlepszych polskich mistrzów ceremonii rapując wiersze, stanowi koronny dowód na to, że w tego typu utworach drzemie olbrzymi muzyczny potencjał który – gdyby wspomniani autorzy żyli w naszych czasach – kto wie, mogliby dostrzec i zechcieć spożytkować. Cóż, możemy sobie tylko wyobrażać, jak prezentowałby się utwór Mickiewicza nagrany we współpracy z Goethe na bicie Mozarta albo Chopina.
Felieton
Robią z nas złodziei. Kupując smartfona, zapłacimy więcej, a kasa pójdzie m.in. do raperów – felieton
Nowa, stara opłata, który uderzy we wszystkich, ale tylko niektórzy na niej zarobią.
Rząd rusza z aktualizacją opłaty reprograficznej. Nowe zasady obejmują m.in. smartfony i laptopy, a pieniądze mają trafić do artystów, w tym do raperów. No i kto tu kogo okrada?
Ministerstwo dumnie ogłasza
Minister kultury Marta Cienkowska podpisała rozporządzenie, które aktualizuje zasady pobierania opłat od urządzeń używanych do kopiowania i odtwarzania treści. – Polscy twórcy latami czekali na tę decyzję. Dziś z satysfakcją ogłaszam: mamy to!” – przekazała w komunikacie opublikowanym na portalu X.
Polscy twórcy latami czekali na tę decyzję. Dziś z satysfakcją ogłaszam: mamy to! Właśnie podpisałam rozporządzenie dot. opłaty reprograficznej. To był trudny proces, pełen lobbingu i fake newsów o rzekomych "nowych podatkach". Prawda jest prosta: pożegnaliśmy lata 90. (faksy i…
— Marta Cienkowska (@MartaCienkowska) April 30, 2026
Smartfony i laptopy objęte opłatą!
Na czym polega zmiana? Lista sprzętów objętych opłatą została dostosowana do tego, jak dziś konsumujemy muzykę, filmy i inne treści. Do gry wchodzą m.in. smartfony, laptopy, tablety, telewizory oraz dekodery z pamięcią albo funkcją nagrywania. W praktyce chodzi o urządzenia, które realnie służą do kopiowania lub przechowywania materiałów chronionych prawem autorskim.

Czyli co, jesteśmy złodziejami?
Po chłopsku, twórcy ustawy chyba uważają, że jesteśmy złodziejami, bo z góry zakładają, że nielegalnie słuchamy muzyki, przegrywając ją sobie na telefony lub korzystając z nielegalnych źródeł streamingu. Ciekawe jakie to nielegalne źródła mamy w czasach powszechnego dostępu do Youtube i Spotify.
Żeby jednak było miło i fajniusio pani minister rozszerzoną opłatę ubrała w ładne słowa: – Giganci sprzętowi dzielą się swoimi zyskami z polskimi twórcami – podkreśliła.
Jak to dokładnie działa – wyjaśniamy
Kupujesz np. telefon albo pendrive. W cenie jest już opłata reprograficzna. Producent/importer przekazuje ją do organizacji, a organizacje dzielą pieniądze między twórców. Artyści dostają część pieniędzy, jeśli są zarejestrowani w takich organizacjach jak ZAiKS czy STOART, a ich muzyka jest uwzględniona w podziale. Gotówka jest rozdzielana według określonych zasad.
Ministerstwo uspokaja, jesteśmy spokojni
Ministerstwo ma życzeniowe myślenie na temat wzrostu cen elektroniki w związku z rozszerzoną opłatą. W uzasadnieniu projektu czytamy: – Biorąc pod uwagę stosunkowo niski poziom opłat przyjęty w projekcie rozporządzenia, należy uznać, że wpływ na sytuację konsumentów nie będzie znaczący.
Wszyscy jednak dobrze wiemy, że opłata ta zostanie przeniesiona na końcowego użytkownika, i to my zapłacimy więcej za smartfona czy laptopa, a miliony pójdą do artystów i twórców,
Miliony złotych wpływów
W 2024 roku wpływy z opłaty reprograficznej wyniosły 35,8 mln zł. Po zmianach budżet dla twórców może wzrosnąć nawet do poziomu 150-200 mln zł rocznie. Według szacunków stawka opłaty ma wynosić od 1 do 3% wartości urządzenia.
Jakie to piękne, a ty co słuchaczu o tym myślisz?
Chorzów to miasto, które wyjątkowo nie ma szczęścia do ludobójczej symboliki i rapu. Dopiero co ucichł temat wizerunku sympatyka Ruchu z tatuażem hitlerowskiej gapy na karku w teledysku Bonusa RPK, a teraz medialną burzę wywołały próby blokady koncertu Kanye Westa. Czy jednak nie można tu dostrzec pewnej niesprawiedliwości w ocenie amerykańskiej gwiazdy?
Nie lada zagwozdkę mają decydenci w kwestii zgody na organizację czerwcowego koncertu Kanye Westa. Już pojawiają się przecieki, że zielonego światła na imprezę nie będzie. Z jednej strony warto pokazać, że jesteśmy zupełnie inni kulturowo niż np. Niemcy, gdzie wielu zbrodniarzy nie poniosło żadnej odpowiedzialności po wojnie i mogli spokojnie wychowywać kolejne pokolenia naszych zachodnich sąsiadów, piastując ważne stanowiska publiczne. Z drugiej – czy osoba chora psychicznie musi być wiecznie stygmatyzowana z powodu odklejek z przeszłości, które mogły wywołać np. źle dobrane leki?
W zasięgowych głosach sprzeciwu przodują zwłaszcza minister Marta Cienkowska i Krzysztof Stanowski. Pytaniem otwartym pozostaje, dlaczego Stanowski nie był równie stanowczy, gdy ambasador Ukrainy wybielał na antenie Kanału Zero hitlerowskiego kolaboranta, Romana Szuchewycza, który uczestniczył w pogromach ludności cywilnej?
"I przejdzie Panu przez gardło, żeby powiedzieć, że Roman Szuchewycz jest zbrodniarzem wojennym?" – zapytała @abojke ambasadora Ukrainy @VasylBodnar w wywiadzie dla @OficjalneZero.
— Stowarzyszenie „Wspólnota i Pamięć” (@WspolnotaPamiec) January 11, 2026
"Nie, nie powiem tego" – usłyszała w odpowiedzi.
Ambasador zaprzecza samemu sobie. Z jednej… pic.twitter.com/9F0rMzvgEf
Z tęczową swastyką na szyi zaprezentował się fotoreporterom w 2015 roku Maciej Maleńczuk, a dziś jest przecież jednym z pupilów prorządowych mediów. Podobna akcja tyczy się Olgi Tokarczuk, która pozowała na tle krzyża przerobionego na hitlerowski symbol. Żadnej dyskusji nie wywołała też manifestacja byłego prezydenta Ukrainy, Petra Poroszenko, który w 2023 roku udostępnił nagranie z czarnym słońcem na ramieniu, czyli ulubionym symbolem jednego z architektów obozów śmierci, Heinricha Himmlera. Czy w związku z tym możemy mówić wprost o zjawisku „równi i równiejsi”?
Поїздка на фронт для мене — це завжди найголовніша подія тижня. Хедлайнер в розкладі.
Після парламентської діяльності, перемовин з міжнародними партнерами щодо підтримки України, акумулювання та розподілу благодійної допомоги та іншої тихої роботи в тилу, ця подія — великий… pic.twitter.com/5aucKuX5c7— Петро Порошенко (@poroshenko) September 10, 2023
Felieton
Czy uliczny rap ogłupia? Kawałki, których słuchamy, mogą zdradzać naszą inteligencję
Twoja playlista mówi więcej, niż myślisz.
Nowe badanie Journal of Intelligence pokazuje, że to nie muzyka, a teksty kawałków mogą zdradzać poziom inteligencji słuchacza. Analiza danych ze smartfonów ujawnia subtelne powiązania między playlistą a zdolnościami poznawczymi.
Teksty ponad bitem – wniosek naukowców
Możemy zapomnieć o gadkach, że inteligencję zdradza słuchanie jazzu albo klasyki. Nowe badanie opublikowane w Journal of Intelligence wywraca ten schemat do góry nogami. Okazuje się, że klucz nie leży w gatunku ani brzmieniu, tylko w tym, co jest nawijane w kawałkach.
Naukowcy odkryli, że to właśnie warstwa liryczna daje więcej informacji o zdolnościach poznawczych niż tempo, melodia czy klimat numeru. Czyli nie chodzi o to, czy leci trap czy boom bap – tylko o to, jakie treści wchodzą do głowy.
58 tysięcy kawałków
Badacze wzięli na warsztat 185 osób i przez 5 miesięcy śledzili ich odsłuchy. Każdy numer, każda playlista – wszystko zapisane przez specjalną apkę.
W tym czasie uczestnicy przesłuchali łącznie ponad 58 tysięcy unikalnych utworów. Do tego doszły testy sprawdzające logiczne myślenie, słownictwo i zdolności matematyczne.
Smutniejsze numery, wyższe wyniki?
Wnioski? Ciekawe i trochę nieoczywiste. Osoby, które częściej sięgały po kawałki o mniej pozytywnym, bardziej refleksyjnym klimacie, miały wyższe wyniki w testach. Do tego dochodzą teksty skupione na „tu i teraz”, autentyczności i tematach związanych z domem – one też korelowały z wyższą inteligencją.
Z kolei tracki pełne społecznych odniesień i niepewnego języka częściej pojawiały się u osób z niższymi wynikami.
Studio > koncert? Też ma znaczenie
Osoby z wyższą inteligencją częściej wybierały kawałki z niskim wskaźnikiem „liveness”, czyli takie, które brzmią jak nagrane w studiu, a nie na żywo. Badacze tłumaczą to prosto – bardziej ogarnięci słuchacze mogą traktować muzykę jako coś do skupienia i analizy, a nie tylko do energii i chaosu koncertowego.
Słuchasz więcej – masz lepsze wyniki
Kolejna rzecz – ilość. Ci, którzy spędzali więcej czasu na słuchaniu muzyki, mieli statystycznie wyższe wyniki w testach. Podobnie jak osoby, które często sięgały po kawałki w innych językach niż ojczysty.
Playlista nie zrobi z Ciebie geniusza
Zanim ktoś zacznie układać playlistę „na inteligencję”, warto ostudzić hype. Związek między muzyką a inteligencją jest niewielki i czysto statystyczny. To nie działa tak, że słuchasz jednego typu numerów i nagle rośnie IQ.
Same w sobie te efekty prawdopodobnie nie są wystarczająco silne, aby miały praktyczne zastosowanie – mówią badacze.
Co to oznacza dla rapu
Badanie nie ocenia gatunków muzycznych typu rap, rock czy jazz jako „lepszych” lub „gorszych”. Bardziej chodzi o to, jakich treści się słucha i jak je przetwarza. W przypadku rapu ulicznego mamy zazwyczaj do czynienia z prostymi tekstami, ale z drugiej strony możemy je przetwarzać na rożne sposoby. W przypadku rapu technicznego i wielowarstwowych linijek, język, tematy i sposób narracji jest jednak dużo bardziej wyszukany.
Osoby słuchające bardziej refleksyjnych i złożonych treści – mają trochę wyższe wyniki. Osoby słuchające prostych i powierzchownych treści – mają je niższe.
Felieton
„Kutas Records” – żart Kuqe 2115 to tak naprawdę spory problem – felieton
Wspomniana wytwórnia istnieje, jest z Polski i ma pół miliona słuchaczy.
Kilka dni temu Kuqe 2115 opublikował żartobliwy film, w którym mówi, że odchodzi z 2115 Label na rzecz nowej wytwórni „Kutas Records”. Pośmialiśmy się z rzekomo czerstwego żartu, który tak naprawdę nie do końca był żartem. Jak sprawdziliśmy, wytwórnia „Kutas Records” istnieje, jest z Polski i podbija Spotify.
„Kutas Records” – o co w tym chodzi?
Na Youtube powstał kanał zatytułowany „Kutas Records”. Uśmiech na twarzy może budzić nie tylko nazwa kanału, ale także współgrające logo z plemnikiem. Od razu więc mamy jasny komunikat, że mamy do czynienia z trollingiem. Tylko ten żart powoli wymyka się spod kontroli, bo jest całkiem sprawnie zarządzany.
Kawałki, które pojawiają się na kanale mają zawsze podtekst erotyczny i są w pełni wygenerowane przez skrypt AI. Ich treść jest dość wulgarna, ale dla młodszych odbiorców może być interesująca i zabawna. Każdy kawałek jest dobrze opisany i ma wygenerowaną unikalną okładkę. Tytuły numerów, podobnie jak ich treść jest nacechowana seksualnie.
Oto kilka przykładów:
- Dariusz Jebadło – Podziemny Drąg
- Gejtos – Bóg Morza
- Cwelgar – Gejowski Łowca Potworów
- Johnny Cwel – NNN (Nie Orzech Listopad)
- Homo Erectus – Gejowski Jaskiniowiec II (prod. Kutas Records)

W ciągu roku, odkąd istnieje „wytwórnia” na Youtube wygenerowano 163 utwory, które łącznie mają ponad 4 mln wyświetleń.
Spotify podbite przez „Kutas Records”
Jeszcze większe cyfry żartobliwa wytwórnia wykręca na Spotify. Przed kilkoma dniami doszło do sytuacji, kiedy na pierwszych 15 miejsc najbardziej viralujących numerów aż 8 pochodziło z labelu „Kutas Records”. Na pierwszym miejscu mogliśmy zobaczyć „Antycznego Napaleńca”, który przebił już barierę 1 mln streamów.

Wytwórnia AI ma już blisko pół miliona słuchaczy na Spotify. To więcej niż Belmondo (300 tys.), Liroy (160 tys.) czy Ten Typ Mes (240 tys.). Niewiele więcej od żartownisiów ma np. O.S.T.R. (580 tys.), który jest w ciągu wydawniczym od ponad 25 lat.

Co więcej, kawałki wygenerowane przez AI zaczynają trafiać też do TOP 50 Polska. Wspomniany „Napaleniec” jest obecnie na 8. pozycji, wyprzedzając m.in. Malika Montanę, Kaza Bałagane czy Pezeta.

AI w muzyce – mamy problem
Sztucznie generowane kawałki i całe „wirtualne wytwórnie” oparte na AI to coraz większe wyzwanie dla branży muzycznej. Z jednej strony zalew tanich, żartobliwych produkcji obniża próg wejścia, ale z drugiej – rozmywa granice między twórczością a automatem.
To jest też problem dla słuchaczy, bo coraz częściej mają oni problem z odróżnieniem prawdziwej muzyki od algorytmicznej masówki. Branża stoi więc przed pytaniem, jak chronić kreatywność i unikalność w czasach, gdy muzykę można „wyklikać” w kilka sekund.
Felieton
Eminem ma polskie korzenie? Dokumenty wskazują na wieś pod Strzegomiem
„Pradziadek rapera wpisywał w dokumentach narodowość polską”.
Brzmi absurdalnie? Z dokumentów wynika, że jeden z największych raperów świata ma rodzinne powiązania z Polską. Według badań genealogicznych część przodków Eminema pochodzi z Dolnego Śląska.
Od lat w mediach powraca temat polskich korzeni Marshalla Mathersa. Wiele portali pisze wprost – pradziadek Eminema był Polakiem. Choć historia ta nigdy nie zyskała takiej popularności jak internetowe plotki o jego rzekomej niechęci do Polski, fakty wskazują, że raper rzeczywiście może mieć polskie pochodzenie.

Polskie korzenie Eminema
Jak ustalono, jeden z pradziadków Eminema od strony matki – Georg A. Scheinert – urodził się 29 stycznia 1851 roku we wsi Kostrza, znajdującej się dziś w gminie Strzegom (woj. dolnośląskie).
Miejscowość ta, znana z wydobycia granitu, należała wówczas do Prus i nosiła nazwę Häslicht. Przodkowie Eminema mieli być z nią związani od pokoleń. W dokumentach pojawiają się nazwiska Joseph Scheinert (ur. ok. 1825) i Ewa Wasuzki (1827–1901) – rodzice wspomnianego Georga. To właśnie nazwisko Wasuzki, zapisane błędnie przez amerykańskich urzędników imigracyjnych, może sugerować polskie pochodzenie matki przodka rapera.

Przodkowie rapera – „Ger Polish”
Sprawą zainteresował się Janusz Andrasz, autor bloga „Genealogiczne śledztwo”, który odnalazł szereg dokumentów potwierdzających ten trop. Jak wskazuje, część aktów metrykalnych nie zachowała się, jednak dostępne źródła sugerują, że przodkowie rapera rzeczywiście mogli pochodzić z terenów dzisiejszej Polski.
Co więcej, w amerykańskich spisach ludności z początku XX wieku pojawia się przy rodzinie Scheinert określenie „Ger Polish”, co tłumaczone jest jako narodowość polska, kraj pochodzenia – Niemcy.
– Znalazłem zagadkowo brzmiący wpis w spisie mieszkańców USA z 1910 r., gdzie w przypadku jednej z córek Georga (wspomnianego 3x pradziadka Eminema) – Marcie Scheinert, po mężu Roesch, w rubryce „Miejsce urodzenia ojca”, znajduje się zapis „Ger Polish”. Potem znalazłem analogiczną kartę ze spisu, dotyczącego samego Josepha Scheinerta, czyli jej ojca. I tu również pada określenie „Ger Polish„, które znalazło się zarówno w rubryce jego matki, czego można byłoby się spodziewać, mając na uwadze jej polsko brzmiące nazwisko Wasuzki, jak i w rubryce podającej pochodzenie ojca Georga – Josepha Scheinerta! – pisze badacz.

W Eminemie płynie polska krew?
Wnioski z przeprowadzonego śledztwa odnośnie „polskości Eminema” są niejednoznaczne, ale coś ewidentnie jest na rzeczy.
– Skoro urodzony w 1851 roku w pruskim Häslicht Georg Scheinert, mieszkając w USA już od 46 lat, wpisuje w roku 1910 jako swoją narodowość polską, to coś jednak na rzeczy musi być. Niestety, bez dostępu do metryk tej tajemnicy wyjaśnić się nie da. Przyznam, że na początku tego genealogicznego śledztwa myślałem, iż wzmianka o polskich korzeniach Eminema była pomyłką. Teraz jednak widzę, że to raczej tajemnica, która wciąż czeka na swoje rozwiązanie.
Choć metryki z XIX-wiecznej Kostrzy nie są dostępne online, odkryte zapisy pozwalają przypuszczać, że w żyłach Eminema rzeczywiście może płynąć kropla polskiej krwi.
Fakty kontra plotki
W przeciwieństwie do dawnych, nieprawdziwych historii o rzekomym spaleniu polskiej flagi przez Eminema czy jego niechęci do występów w Polsce, informacje o polskim pochodzeniu rapera mają częściowo podstawy w dostępnych dokumentach.
-
News3 dni temuLil Narcyz – 23-letni polski comedy-raper i yotuber nie żyje
-
News23 godziny temuSzczotka do włosów, do której rapował Szpaku – Cancer Figters ruszyło z aukcjami
-
News4 dni temuWażka G zwrócił się do posła PiSu, który został usunięty z partii
-
News4 dni temuYoung Leosia zdała prawo jazdy i została nagrana przez fankę podczas egzaminu
-
News2 dni temuTaco Hemingway wciąż boi się pytań, ale dał 1-minutowy wywiad
-
News3 dni temuKoszulki z hołdem dla Pono, a zysk dla jego córki. Czy przesadzili z ceną?
-
News4 dni temuEldo prowadzi wycieczki śladem gangsterów po Warszawie i zdradza mało znany fakt o Jacku Cyganie
-
News3 dni temuCzy Mes nadal będzie sławił Ukrainę po ujawnieniu wybuchu epidemii HIV w Polsce?